#22 – BV Nederland: Tijd om de directie naar huis te sturen

BV Nederland
70% heeft genoeg van jullie – BV Nederland.

Vorige week betaalde je weer belasting. Weet je nog waarvoor? Nee? De directie van BV Nederland ook niet.


Er is iets grondig mis bij BV Nederland. De aandeelhouders, dat zijn wij, de gewone Nederlanders, zijn massaal ontevreden. Zestig tot zeventig procent moppert over de koers, over het gebrek aan visie, over het gevoel dat niemand aan het stuur staat.

In elk normaal bedrijf zou het directieteam op staande voet worden ontslagen. Maar bij BV Nederland? Daar blijft iedereen gewoon zitten. Alsof falen een competentie is geworden. En terwijl het vertrouwen verdampt, ruziën de afdelingshoofden in Den Haag over wie de mooiste stoel mag hebben aan de vergadertafel.

🖤 Lees verder: volgens IPSOS Prinsjesdagonderzoek 2025 – Meet dat slechts 29% vertrouwen heeft in de landelijke politiek; 68% heeft weinig of geen vertrouwen. 

De aandeelhouders mopperen, de directie glimlacht

Het zou grappig zijn, als het niet zo tragisch was. We leven in een land met een begroting van  € 433 miljard (rijksbegroting 2025) , een infrastructuur waar half Europa jaloers op is, en een bevolking die in principe alles in zich heeft om vooruit te komen.

Maar wat doet onze “directie”? Ze is drukker met imago dan met inhoud. Terwijl de aandeelhouders zich afvragen waar hun belastinggeld blijft, vergaderen de afdelingen over wie het hardst mag roepen dat de ander ongeschikt is.

De politiek, die eigenlijk het uitvoerend orgaan van de BV zou moeten zijn, is zichzelf gaan aanbidden. Partijen zijn geen dienende afdelingen meer, maar kleine koninkrijkjes met hun eigen vlag, volkslied en hofhouding. Ze verdedigen hun partijlogo harder dan het belang van het land.

En wij, de aandeelhouders? We kijken toe. We zuchten. We stemmen nog eens. En elke verkiezing voelt meer als een aandeelhouders –  vergadering waar niemand de cijfers gelooft, maar iedereen toch maar op de koffie komt.

🖤 Lees verder: volgens SCP Burgerperspectieven 2025 – Beschrijft dat 59% van de Nederlanders vindt dat het de verkeerde kant op gaat met het land en 60% de politiek een onvoldoende geeft

De politiek als religie

Er is iets raars gebeurd in Nederland: politieke partijen zijn verworden tot religies.De partijleider is de messias. Het partijprogramma het heilige boek. En elke kritiek is godslastering. We aanbidden het logo alsof het de waarheid is, terwijl de resultaten van de BV elk kwartaal verder dalen.

Waar is de aandeelhouderswaarde gebleven? Waar is de stip op de horizon? Iedereen heeft het over “de toekomst van Nederland”, maar niemand durft uit te spreken wat dat eigenlijk is.

We houden eindeloze debatten over het minimumloon, stikstof, migratie, zorg, woningbouw, stuk voor stuk belangrijk, maar nergens een overkoepelende visie. BV Nederland lijkt te draaien op automatische piloot, met een cockpit vol piloten die elkaar in de haren vliegen terwijl het toestel langzaam daalt.

🖤 Lees verder: volgens SCP Kennisnotitie vertrouwen in de politiek 2025 – Bevat analyse over afnemend institutioneel vertrouwen en het gevoel van afstand tussen burgers en politiek

De managementtaal van machteloosheid

Wat de situatie nog cynischer maakt, is de taal. Onze bestuurders hebben het over transities, systemische uitdagingen en maatschappelijke opgaven. Mooie woorden. Glimmend verpakt.

Maar ze betekenen niks als er geen daadkracht achter zit.

Een verpleegkundige in Rotterdam werkt 60-urige weken omdat er geen collega’s zijn. Een leraar in Amsterdam verdient minder dan een kassamedewerker bij Albert Heijn. Een starter moet acht keer modaal verdienen voor een rijtjeshuis in Almere. Dat zijn geen “systemische uitdagingen”, dat zijn falende keuzes.

In een normaal bedrijf zou de CEO worden afgerekend op resultaten.

In Den Haag word je afgerekend op je vermogen om niet op te vallen in een debat van acht uur. We hebben ministers die meer tijd besteden aan damage control dan aan beleid. Staatssecretarissen die zich gedragen als influencers. En een parlement dat van controlerende macht is veranderd in een talkshowpanel.

🖤 Lees verder: volgens CBS woononderzoek 2025 – (starters >7,5× modaal inkomen nodig) en Nivel/FNV Zorg 2024 (verpleegkundigen werkdruk 54–60 uur/week).

BV Nederland als merk zonder missie

De grootste ironie? BV Nederland zou een geweldig bedrijf kunnen zijn. We hebben talent, innovatie, kennis, en een bijna gênante hoeveelheid polderverstand. Maar er is geen missie meer. Geen doel. Geen collectief verhaal.

Bedrijven als ASML, Philips of Tony’s Chocolonely weten precies waar ze voor staan. Maar BV Nederland? Die weet vooral waar ze tegen is. Tegen stikstof, tegen migratie, tegen Europa, tegen elkaar. Je kunt geen toekomst bouwen met een “tegen-agenda”. Een bedrijf dat alleen maar bezig is met brandjes blussen, vergeet te investeren in groei.

Het rare is: we houden van dit land. We willen dat het werkt. Maar ergens tussen de verkiezingsbeloftes en de regeerakkoorden is die liefde veranderd in cynisme.

🖤 Lees verder: volgens SCP Burgerperspectieven 2025 – gebrek aan richting in politiek debat

🖤 Lees verder: volgens Raad van State jaarverslag 2024 – structurele uitvoeringsproblemen

De aandeelhoudersvergadering

Stel je voor: de RAI Amsterdam, tot de nok gevuld. 17,9 miljoen aandeelhouders van BV Nederland schuifelen naar binnen, programmaboekje in de hand. Op het podium staat een directie met gelakte schoenen, strakke pakken en een PowerPoint-presentatie getiteld “Samen Werken aan Morgen™”. 

De CEO spreekt over “uitdagingen”, “kansen” en “veerkracht”. Hij bedankt de aandeelhouders voor hun “vertrouwen”. De slides flitsen voorbij: grafieken die omhoog wijzen (de goede), grafieken die omlaag wijzen (met een asterisk: “*contextueel te verklaren”), en foto’s van mensen die handen schudden bij de opening van een nieuw transferium.

Ondertussen stijgen de kosten, daalt de service, lopen de wachttijden in de zorg op. Jonge gezinnen kunnen geen huis kopen. Boeren, docenten en verpleegkundigen krijgen applaus op balkons, maar zien geen verandering in hun loonstrook. En niemand op dat podium lijkt zich af te vragen: wie staat hier eigenlijk aan het roer?

Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau voelt 64% van de Nederlanders zich niet vertegenwoordigd door Den Haag. Geen marge. Geen ruis. Een meerderheid die zegt: jullie spreken niet namens mij. En wat doet de directie? Ze richt een taskforce op. Een stuurgroep. Een commissie. Er worden memo’s geschreven, convenanten gesloten, intentieverklaringen ondertekend. 

Meer stoelen dan oplossingen, meer vergaderingen dan resultaten. De directie communiceert in termen die niets zeggen: “We faciliteren een integrale benadering.” “We zoeken naar een breed gedragen oplossing.” Het zijn zinnen die klinken als beloftes, maar werken als verweer.

🖤 Lees verder: volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau voelt 64% van de Nederlanders zich niet vertegenwoordigd door Den Haag.

De aandeelhouder aan het woord

Stel je voor dat wij, de burgers, één keer per jaar echt als aandeelhouders zouden mogen spreken. Niet in een stemhokje met zes vinkjes, maar op een echte aandeelhoudersvergadering. Een dag waarop we de directie vragen:

  • Waar gaat het geld naartoe?
  • Waarom stijgt de schuld terwijl de service daalt?
  • Wie bepaalt de koers,  en waarom wij niet?

“Ja maar,” hoor ik je denken, “we hebben toch verkiezingen?”

Klopt. En in elk normaal bedrijf kun je ook stemmen op de raad van commissarissen. Maar als 70% ontevreden is en er niets verandert, dan werkt dat systeem niet. Dan is het tijd om het systeem zelf ter discussie te stellen.

Zou er dan eindelijk iets veranderen? Waarschijnlijk niet meteen. Want in de BV Nederland van nu is de aandeelhouder vooral een lastige stakeholder, iemand die je met een glimlach toespreekt tijdens de presentatie en daarna vergeet.

Tijd voor een reorganisatie

BV Nederland heeft geen nieuw logo nodig, geen rebrandingcampagne met een frisse slogan. Wat we nodig hebben, is een reorganisatie. Niet eentje met nieuwe poppetjes, maar een met een nieuw besef: dat politiek niet het doel is, maar het middel.

De directie hoort te luisteren naar de aandeelhouders, niet andersom. De afdelingen horen samen te werken in plaats van elkaar te bevechten. En we moeten weer leren denken in het collectieve belang, niet in fractiediscipline of coalitiepacten. 

Maar laten we concreet worden. Wat als we dit invoeren:

  • Ministers maximaal 4 jaar. Geen carrièrepolitici meer die decennialang op dezelfde plek blijven zitten. Fris bloed, nieuwe perspectieven, echte rotatie.
  • Kwartaalrapportages voor burgers. Net als elk normaal bedrijf. Wat is er beloofd? Wat is er geleverd? Wat kostte het? Transparant, meetbaar, publiek.
  • Burgerraden die beleid toetsen. Geen lobbyisten of belangengroepen, maar gewone Nederlanders die beoordelen of de plannen uit Den Haag aansluiten bij de werkelijkheid.

Zolang Den Haag blijft denken dat zij het bedrijf bezitten, blijft BV Nederland verlamd. De politiek is in dienst van het land, niet het land in dienst van de politiek.

🖤 Lees verder: volgens het OESO Public Governance Report 2024 – advies: roulatie van leiderschapsposities en meer burgerinspraak

🖤 Lees verder: volgens de Raad van het Openbaar Bestuur 2024 – pleidooi voor transparante kwartaalrapportages

De toekomst van BV Nederland

De ironie is dat we nog steeds alles hebben wat we nodig hebben.

Een goed opgeleide bevolking. Een sterke economie. Een traditie van samenwerking. Maar zonder leiderschap is potentie niets meer dan een voetnoot.Wat zou er gebeuren als we een directieteam hadden dat durfde te zeggen:

“We werken niet voor de partij, maar voor het land.”

Wat als we ministers hadden die afgerekend werden op daadkracht in plaats van op debattoon? Wat als we de aandeelhouders écht serieus namen?

BV Nederland heeft geen revolutie nodig, alleen een herstart. Een moment waarop we zeggen: genoeg. Genoeg partijpolitiek. Genoeg gekissebis. We willen leiders, geen acteurs.

🖤 Lees verder: volgens het Edelman Trust Barometer 2025 – vertrouwen in overheid slechts 47%

🖤 Lees verder: volgens Eurobarometer Winter 2025 – het Edelman Trust Barometer 2025 – vertrouwen in EU > nationale instellingen

Tot slot

Misschien is dit allemaal te rebels, te direct, te ongemakkelijk. Maar eerlijk is eerlijk: ongemak is precies wat we nodig hebben. Een beetje wrijving om de vonken weer te laten overslaan.

Want dit land, dit bedrijf, is te mooi om te laten verloederen door bestuurlijke middelmatigheid. Het is tijd dat de aandeelhouders hun stem terugpakken. Niet alleen in het stemhokje, maar in het gesprek, in de toon, in de verwachting.

BV Nederland verdient beter dan een directie die ruziën terwijl het schip lekt. Het is tijd om op te staan, niet om te schelden,  maar om het bedrijf weer van ons te maken. De aandeelhouders van Nederland hebben genoeg toekeken gehad. Het is tijd voor een nieuwe koers.

Een koers waarin gezond verstand weer winst oplevert.

🖤 Lees verder: volgens het SCP burgerperspectieven 2025 – 60% vindt dat politici te veel met zichzelf bezig zijn

🖤 Lees verder: volgens Ipsos Prinsjesdagonderzoek 2025 – dieptepunt in vertrouwen kabinet

Dus hier is de vraag aan jou, aandeelhouder: blijf je nog toekijken? Of pak je je stem terug?

De volgende aandeelhoudersvergadering is over vier jaar. Of eerder, als wij het afdwingen.

Morgen een nieuwe aflevering: #023 – De politieke gijzeling. Den Haag houdt BV Nederland in zijn greep.

❤️ De Rebellist

“Omdat dit land te belangrijk is om over te laten aan middelmatigheid.”

Gerelateerde artikelen van Joop

Creaties van Joop